SAKATLARIN İSTİHDAMI HAKKINDA TÜZÜK

 

                                       
                                                                               
     Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi  :  26.2.1987, No: 87/11545               
    Dayandığı Kanunun Tarihi          :  25.8.1971, No: 1475                   
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi  :  16.3.1987, No: 19402                  
 
 

BİRİNCİ BÖLÜM
Kapsam, Tarif ve Deyimler

Kapsam

 

Madde 1 - Elli ve daha çok işçisi bulunan işyerlerinde çalıştırılması zorunlu sakatların nitelikleri,çalıştırılabilecekleri işler, genel hükümler dışında bağlı olacakları özel şartlarla ücret şartları, İş ve İşçi Bulma Kurumunca mesleğe kazandırılmaları,işverenlerce nasıl işe alınacakları, bu Tüzükte gösterilmiştir.

Tanım (1) 

Madde 2 - (Değişik: 26/11/1996-96/8880 K.)

Bedensel, zihinsel ve ruhsal özürleri nedeniyle çalışma gücünün en az % 40'ından yoksun olduğu sağlık kurulu raporu ile belgelenenler, bu Tüzük hükümleri  bakımından sakat sayılırlar.   

                                              

Ancak, özürleri nedeni ile sağlık kurulu raporunda çalışamayacakları belirtilmiş olanlar bu Tüzük hükümlerinden yararlanamazlar.

Deyimler            

 

Madde 3 - (Değişik : 26/11/1996-96/8880 K.)   

Bu Tüzükte geçen;    

Kurum: İş ve İşçi Bulma Kurumu'nu,     

İşveren: Elli ve daha çok sayıda daimi işçi çalıştıran gerçek ve tüzel kişiyi,

Sağlık Kuruluşu: Bünyesinde sağlık kurulu bulunan resmi sağlık kuruluşunu  

ifade eder.


İKİNCİ BÖLÜM

Sakatların İstihdamına Dair Hükümler

 

Yükümlülük (1)

Madde 4 - (Değişik: 26/11/1996-96/8880 K.)
    İşverenler; elli ve daha çok daimi işçi çalıştırdıkları işyerlerinde % 2

(Sakat çalıştırma Oranı 21.10.1998 tarih ve 4382 sayılı kanunla % 3 olmuştur.)

(1475 sayılı İş Kanunu Md. 25/A )  
oranında  sakatı, mesleklerine, bedensel, zihinsel ve ruhsal durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.

Çalıştırılacak sakat sayısının belirlenmesinde yarıma kadar olan kesirler dikkate alınmaz. Yarım ve daha çok olanlar tama çıkarılır.

Aynı il sınırları içinde birden çok işyeri bulunan işverenlerin çalıştırmakla yükümlü oldukları sakat sayısı toplam daimi işçi sayısına göre hesaplanır.

Kurumun aracılığı 

Madde 5 - (Mülga: 26/11/1996-96/8880 K.) 


----------------------                                                         
(1) 2 nci maddenin "Tarif",4 üncü maddenin "Mükellefiyet" olan madde başlık-   
    ları, 26/11/1996 tarih ve 96/8880 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla değiş-  
    tirilmiş ve metne işlenmiştir.                                        
    Müracaat,sağlık raporu ve itiraz                                           

    Madde 6 - Çalışmak isteyen sakatlarla çalışırken sakatlanıp işverence Ku-  
ruma gönderilen veya kendiliklerinden müracaat edenlerin çalışma güçlerini hangi
oranda yitirdikleri Kurumca gönderilecekleri sağlık kuruluşunca tesbit edilir. 
    Sakatların sağlık kurulu raporuna itiraz etmeleri halinde,itiraz dilekçesi 
ve raporun onaylı örneği Kurumca en yakın başka bir sağlık kuruluşuna gönderi- 
lir.Birinci ve ikinci sağlık kurulu raporları aynı olursa rapor kesinleşir.    
İki sağlık kurulu raporu arasında fark varsa, sakatın lehine olan rapora göre  
işlem yapılır.Bu fark Kurumca önemli bulunursa,sakat,Sağlık ve Sosyal Yardım   
Bakanlığınca tesbit edilmiş hakem sağlık kuruluşuna gönderilir.Bu kuruluşça    
verilecek rapora göre işlem yapılır.                                           
    Sakatlara bu madde hükümlerine göre resmi sağlık kuruluşlarınca verilecek  
raporlar için muayene ve tetkik ücreti alınmaz.                                
    Kayıt işlemleri                                                            

    Madde 7 - Bu Tüzük hükümlerinden yararlanabilecek sakatlar,sağlık kurulu   
raporlarını Kuruma verdikleri tarih esas alınmak üzere,kendi sakatlık grupları 
içerisinde meslekli ve mesleksiz ayrımıyla kaydolunurlar.                      
    Talep ve gönderme                                                          

    Madde 8 - (Değişik: 26/11/1996-96/8880 K.)                                 
    İşverenler; çalıştırmakla yükümlü bulundukları sakatları, yükümlülüğün doğ-
masından itibaren bir ay içinde niteliklerini de belirterek işyerlerinin bulun-
duğu bölgedeki Kurum ünitesinden isterler.                                     
    Kurum, her açık iş için durumu istemde belirtilen koşullara uyan kayıtlı   
en az iki sakatı, niteliklerini belirten belgeler ve sakatlık raporları ile bir-
likte on beş gün içinde işverene gönderir.                                     
    İşe göndermede başvuru tarihi esas alınmakla birlikte, Kurum aşağıdaki önce-
lik sırasını da gözönünde bulundurabilir.                                      
    A) İstemde bulunan işyerinde çalışırken sakatlanmış olanlar,               
    B) Eğitimi daha yüksek olanlar veya mesleği bulunanlar,                    
    C) Herhangi bir işyerinde çalışmayanlar ve işe alıştırma (rehabilitasyon)  
uygulamasına tabi tutulmuş bulunanlar,                                         
    D) Sosyal güvenlik kuruluşlarından aylık almayanlar,                       
    İşverenler, gönderilen sakatlardan işe alınan ve alınmayanları, alınmama   
nedenleri ile birlikte onbeş gün içinde Kuruma bildirmek zorundadırlar.        
    İşverenlerce, talebin ilk gönderilenler arasından karşılanamadığının bil-  
dirilmesi veya bu durumun Kurumca belirlenmesi halinde, Kurumda bu Tüzük kap-  
samında kayıtlı olanların niteliklerini içeren listelerle birlikte ikinci kez  
gönderme yapılır. İşveren ikinci kez gönderilenler ya da listede yer alanlar   
arasından seçim yapmak ve istihdam etmek zorundadır.                           
    Kurum Aracılığı olmadan sakat kimseyi işe alan işverenler, durumu en geç   
bir ay içinde kuruma bildirmek ve tescil ettirmek kaydıyla bu Tüzük hükümlerine
göre sakat çalıştırma yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılırlar.                
    Seçim                                                                      

    Madde 9 - İşverence yapılacak seçimde sakatların işe alınmalarını güçleşti-
rici uygulamalar yapılamaz. İşveren, nitelik belirlemesi için imtihan yapabilir.
İmtihanlar;                                                                    
    A - Yazılı                                                                 
    B - Sözlü                                                                  
    C - Yazılı ve sözlü                                                        
    D - Uygulamalı,                                                            
    olarak yapılabilir.İmtihan kurulu,işverenin görevlendireceği bir başkan ve 
üç üyeden oluşur.                                                              
    Kurul,sakatın çalıştırılacağı işin özelliğine göre imtihan şekillerinden   
birini seçmekte serbesttir.                                                    
    Kurulun çalışma usul ve esasları, işverence tesbit edilir.                 
    Ücret ve sosyal yardımlar                                                  

    Madde 10 - Sakatlık,daha düşük ücretle çalıştırma sebebi olamaz.           
    Sakat işçiler,diğer işçilere yapılan sosyal yardımlardan aynen yararlanır- 
lar.                                                                           
    Toplu iş sözleşmelerine sakat işçiler aleyhine hükümler konulamaz.   
    Sakatların çalıştırılabilecekleri işler                                    

    Madde 11 - Sakatların çalıştırılabilecekleri işler,Tüzüğe bağlı çizelgede  
gösterilmiştir.                                                                
    Bu çizelgede yer almayan sakatlıklarda,sakatın çalıştırılabileceği işler   
sağlık kurulu raporunda gösterilir.                                            
    İstihdam alanlarının tesbit edilmesine dair çalışmalar                     

    Madde 12 - Kurum,işyerlerinde mevcut işlerin,bir insanın hangi organlarıyla
görülebileceğini belirlemek üzere,gerektiğinde,ilgili kamu idare,kurum ve kuru-
luşları,özel kuruluşlar,kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üniver-
sitelerle de işbirliği yaparak,iş analizi yapabilir veya varsa işyerlerinden   
buna ilişkin rapor ve listeleri isteyebilir.                                   
    Kurum,bu bilgilerle sakatların çalışma güçlerini ve çalışabilecekleri işler-
le ilgili diğer bilgileri,işgücü arz ve talep karşılaştırma usullerine uygun bi-
çimde formlara dökerek kayıt ve sıraya koyma işlemlerini yapar.                
    Sakatlanan ve işten ayrılmayan işçiler                                     

    Madde 13 - İşverenler,kendi işçisi iken sakatlanmış,ancak,işyerinden ayrıl-
mamış bulunanları,Tüzüğün 7 nci maddesine göre işlem yapılmak ve sakat olarak  
kaydedilmek üzere Kuruma bildirirler.                                          
    Sakatlanan ve işten ayrılan işçiler                                        

    Madde 14 - (Mülga: 26/11/1996-96/8880 K.)                                  
    Çalışırken malül olan sakatlar                                             

    Madde 15 - İşinden malülen ayrılmak zorunda kalan,ancak,sonradan malüllüğü 
ortadan kalkan ve eski işyerinde çalışmak isteyen sakatlar,sakat işçi açığı    
varsa derhal,yoksa boşalacak ilk sakat işçi açığına o andaki şartlarla öncelikle
işe alınmak zorundadırlar.                                                     
                                                                               
                                  ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                 
            Sakatların Mesleğe Kazandırılmaları,Mesleki Rehabilitasyon         
                            İstihdam Danışmanlığı Hizmeti                      
    Meslek kazandırma hizmeti                                                  

    Madde 16 - Kurum,işverenlerden gelecek bilgilere ve yapacağı araştırmalara 
göre,sakatın hangi işi yapabileceğini belirler ve o iş kolu ve meslek için ge- 
rekli olan nitelikleri gözönüne alarak sakatı mesleğe kazanma eğitiminden geçi-
rir.                                                                           
    Kurum,bu eğitimin sonunda,sakata,başarılı olabileceği iş ve meslekleri gös-
terir bir belge verir.                                                         
    Kurum,mesleğe yöneltme hizmetini yürütürken,ilgili kamu idare,kurum ve kuru-
luşlarından yardım talebinde bulunabilir.Bu talebin yerine getirilmesi zorunlu-
dur.                                                                           
    Mesleki rehabilitasyon                                                     

    Madde 17 - Kurum,durumlarına uygun bir meslek sahibi olmalarını sağlamak   
üzere, sakatları,kendisinin,kamu idare,kurum ve kuruluşlarının veya özel       
kuruluşların yürüttüğü mesleki rehabilitasyon eğitiminden geçirir.             
    Mesleki rehabilitasyon programlarının hazırlanmasında,ilgili kamu idare,   
kurum ve kuruluşlarından yardım istenebilir.Bu talebin yerine getirilmesi zorun-
ludur.                                                                         
    İstihdam danışmanlığı                                                      

    Madde 18 - Kayıtları yapılan veya mesleğe kazanma eğitiminden geçirilen sa-
katlara,Kurumca, çalışabilecekleri iş ve mesleklerin durumu,çalışma şartları,  
işe çabuk girebilmeleri için yapmaları gereken işlemler,kamu kesimi ve özel    
kesimce ödenen ücretler,tanınan sosyal haklar ve mesleki rehabilitasyon eğitimi,
işe girme aşamasında ise,sakatlara ve birlikte bulu
nacak aile fertlerine girecekleri iş,alacakları ücret,tanınacak sosyal haklar, 
işyerinin ve çevresinin sosyal ve ekonomik durumu,işyerinin bulunduğu yerin ge-
çim şartları,ulaşım imkanları, sağlık kuruluşları ve benzeri konularda açıklayı-
cı bilgiler verilir.                                                           
                               DÖRDÜNCÜ BÖLÜM                                  
                                                                               
             Denetim,Tüzük Hükümlerine Uymayan İşverenler                      
                         Hakkında Yapılacak İşlemler                           
    Denetim                                                                    

    Madde 19 - (Değişik: 26/11/1996-96/8880 K.)                                
    İşverenler, ay sonları itibariyle çalıştırdıkları daimi işçi ve sakat sayı-
sını gösterir, 1 Kasım-30 Ekim tarihleri arasını kapsayan listeyi, 8 inci mad- 
dedeki yükümlülüğe ilişkin Kuruma yaptıkları bildirimlerin birer örneğini de   
ekleyerek her yıl en geç Kasım ayının sonuna kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik  
Bakanlığına göndermekle yükümlüdürler.                                         
                                                                               
    Askeri işyerlerinin denetimi                                               

    Madde 20 - Yukardaki madde hükmü, askeri işyerleriyle Yurt emniyeti için   
gerekli maddeler imal olunan işyerlerinden,Askeri işyerleriyle Yurt Emniyeti   
İçin Gerekli Maddeler İmal Olunan İşyerlerinin Denetim ve Teftişi Hakkında     
Tüzük'ün 2 nci maddesinin b bendi kapsamında bulunanlar hakkında uygulanır.    
    Kurum, bu işyerlerini denetimi yetkili kıldığı memurların kimliklerini Milli
Savunma Bakanlığına bildirir.Bakanlıkça işyerlerinin denetimi için özel belge  
verilen Kurum memurları, denetime başlamadan önce,bu belgeleri,işyerlerinin    
amirlerine göstermek zorundadırlar.                                            
    Aykırı davranışlar                                                         

    Madde 21 - (Değişik: 21/7/1989 - 89/14367 K.)                              
    Sakat işçi çalıştırma mükellefiyetiyle Tüzükte öngörülen diğer mükellefiyet-
leri yerine getirmeyen işverenler hakkında kanuni işlem yapılmak üzere,durum,  
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili bölge müdürlüğüne bildirilir.   
                                                                               
                                  BEŞİNCİ BÖLÜM                                
                                Çeşitli Hükümler                               
                                                                               
    İşyerlerinin sakatların çalışma şartlarına göre hazırlanması               

    Madde 22 - İşverenler,çalışma yerlerini,imkanlar ölçüsünde,sakatların      
çalışmalarını kolaylaştıracak şekilde hazırlamak,sağlıkları için gerekli tedbir-
leri almak,mesleklerinde veya mesleklerine yakın işlerde çalıştırmak,işleriyle 
ilgili bilgi ve yeteneklerini geliştirmek,çalışmaları için gerekli özel araç ve
gereçleri sağlamak zorundadırlar. Bu konuda, Milli Eğitim Gençlik ve Spor,Sağlık
ve Sosyal Yardım, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıkları, istemeleri halinde, 
işverenlere,bilgi yardımında bulunurlar.                                       
    İşverence tutulacak kayıtlar                                               

    Madde 23 - İşverenler, çalıştırdıkları sakatların kimliklerini,işe alındık-
ları tarihleri,çalıştırıldıkları işleri, verilen ücretleri ve diğer sosyal yar-
dımları gösteren kayıtları düzenli olarak tutmak zorundadırlar.                
    İşten ayrılanların bildirilmesi                                            

    Madde 24 - (Değişik: 26/11/1996-96/8880 K.)                                
    İşverenler, herhangi bir nedenle hizmet akdi sona eren veya işten ayrılan  
sakatları, bir ay içerisinde ayrılma nedenleri ile birlikte Kuruma bildirmek   
zorundadır.
    Kayıtların saklanması                                                      
                                                                               
    Madde 25 - Kuruma sakat olarak kaydolunanlar, son işlem tarihinden başlaya-
rak iki yıl süreyle bu Tüzük hükümlerine göre işleme tabi tutulurlar.İki yıllık
sürenin dolması veya sakatın kapsam dışı kalması halinde, Kurumdaki sicil      
kartları yürürlükten kaldırılır.                                               
                                                                               
    Geçici Madde 1 - İşverenler,işveren vekilini,işçi sayısını,çalışma konusunu,
yapılmakta olan işlerin niteliğini, çalıştırdıkları sakat sayısını, Tüzük'ün   
yürürlüğe girmesinden sonraki 90 gün içinde Kuruma bildirmek zorundadırlar.    
                                                                               
    Geçici Madde 2 - İşverenler, Kurum aracılığı olmadan aldıkları veya çalış- 
makta iken sakat duruma düştüğü halde Kuruma bildirmedikleri sakat isçileri,   
Tüzük'ün yürürlüğe girmesiden sonraki 90 gün içinde Kuruma kaydettirmek şartıyla
o işçi yönünden Tüzük hükümlerini yerine getirmiş sayılırlar.                  
                                                                               
    Yürürlük                                                                   
                                                                               
    Madde 26 - 1475 sayılı İş Kanununun 2869 sayılı Kanunla değişik 25 inci mad-
desinin A bendine dayanılarak hazırlanmış ve Danıştayca incelenmiş olan bu Tüzük
hükümleri Resmi Gazete'de yayımı gününde yürürlüğe girer.                      
                                                                               
    Yürütme                                                                    
                                                                               
    Madde 27 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 


                                   ÇİZELGE                                     
                                                                               
                    SAKATLARIN ÇALIŞTIRILABİLECEKLERİ İŞLER                    
                                                                               
                A - AZ GÖRENLERİN ÇALIŞTIRILABİLECEKLERİ İŞLER                 
                                                                               
İşin Türk Meslekler                                                            
Sözlüğündeki Kodu                İşin Türk Meslekler Sözlüğündeki Unvanı       
--------------------------       --------------------------------------------- 
   1 - 41.50                     İmam - hatip                                  
   1 - 41.60                     Vaiz                                          
   1 - 41.75                     Müezzin - kayyım                              
   1 - 51.20                     Müellif (yazar)                               
   1 - 59.40                     Metin yazarı                                  
   1 - 61.20                     Heykeltraş                                    
   1 - 71.20                     Bestekar (kompozitör)                         
   1 - 71.40                     Enstrümancı (müzik)                           
   1 - 71.45                     Ses sanatkarı                                 
   1 - 80.60                     Masör (spor)                                  
   1 - 91.20                     Kütüphaneci                                   
   3 - 21.40                     Daktilograf                                   
   3 - 80.20                     Telefon santral operatörü                     
   3 - 93.10                     Büro memuru (genel)                           
   3 - 94.20                     Otel resepsiyoncusu                           
   4 - 52.20                     Sokak satıcısı (işportacı)                    
   4 - 52.40                     Gazete satıcısı                               
   6 - 21.05                     Çiftlik işçisi (genel)                        
   6 - 24.10                     Hayvan yetiştirme işçisi (genel)              
   6 - 25.30                     Sağım işçisi (elle)                           
   6 - 29.30                     İpek böcekçiliği işçisi                       
   7 - 29.35                     Zımpara taşı tezgahı işçisi                   
   7 - 54.31                     İpekli dokuma tezgahı işçisi (el tezgahı)     
   7 - 54.35                     Kilim dokuyucu (el tezgahı - düz desen)       
   7 - 54.36                     Halı dokuyucu (el tezgahı - düz halı)         
   7 - 54.76                     Halı onarıcı (elle - düz halı)                
   7 - 55.25                     Çorap örme makinesi işçisi (otomatik tezgah)  
   7 - 55.50                     Örgücü (elle)                                 
   7 - 59.40                     Ağ - file örücüsü (elle)                      
   7 - 61.54                     Deri ütüleme işçisi                           
   7 - 61.90                     Diğer debbağlar ve deri işçileri              
   7 - 74.51                     Tuzlayıcı ve fümeci (et)                      
   7 - 74.65                     Yıkama ve ayıklama işçisi (konserve imali-elle)
   7 - 77.20                     Tad bakıcı (kahve ve çay)                     
   7 - 78.60                     Tad bakıcı (içki)                             
   7 - 82.20                     Puro imal işçisi (elle)                       
   7 - 99.30                     Şemsiye işçisi                                
   8 - 02.90                     Diğer kesiciler,sayacılar,dikişçiler ve ilgili
                                 işçiler                                       
   8 - 03.60                     Deri eşya montajcısı                          
   8 - 11.40                     Mobilya monte işçisi                          
   8 - 11.50                     Sandalye monte işçisi (ağaç)                  
   8 - 19.55                     Ağaç mobilya cilacısı                         
   8 - 19.60                     Pipo ve ağızlık imalat işçisi (ağaç)          
   8 - 35.40                     Kesici aletler bileyicisi                     
                                                                               
                                                                               
                                                                               
                                                                               
                                                                               
 İşin Türk Meslekler                                                           
 Sözlüğündeki Kodu         İşin Türk Meslekler Sözlüğündeki Unvanı             
 --------------------     ---------------------------------------------------- 
   8 - 39.30              Çilingir                                             
   8 - 49.78              Metal mamuller montaj işçisi                         
   8 - 51.80              Elektrik montörü (büro makineleri)                   
   8 - 52.10              Elektronik montörü (genel)                           
   8 - 53.50              Bobinaj işçisi (elle)                                
   8 - 91.64              Cam kenarı perdahlayıcısı                            
   8 - 92.30              Çömlek ve porselen şekillendirme işçisi              
   8 - 92.68              Çömlek ve porselen taşlama işçisi (elle)             
   8 - 92.78              Perdahlama makinesi operatörü (inşaat elemanları)    
   8 - 92.80              Çömlek ve porselen montaj işçisi                     
   9 - 10.20              Karton ve mukavva kutu imal işçisi (elle)            
   9 - 10.70              Kağıt torba ve zarf imal işçisi (makineyle)          
   9 - 21.20              Mürettip (elle)                                      
   9 - 26.20              Ciltçi (elle)                                        
   9 - 41.80              Müzik aletleri akortçusu                             
   9 - 41.90              Diğer müzik aletleri imalat işçileri ve akortçuları  
   9 - 42.20              Sepet imal işçisi                                    
   9 - 42.30              Fırça imal işçisi (elle)                             
   9 - 42.40              Süpürge imal işçisi                                  
   9 - 42.50              Hasır mobilya işçisi                                 
   9 - 49.40              Oyuncak bebek imal işçisi                            
   9 - 49.47              Düğme imal işçisi                                    
   9 - 71.50              Ambalajcı (elle)                                     
                                                                               
             B - GÖRMEZLERİN ÇALIŞTIRILABİLECEKLERİ İŞLER                      
                                                                               
                                                                               
   1 - 71.20              Bestekar (kompozitör)                                
   1 - 71.40              Enstrümancı (müzik)                                  
   1 - 71.45              Ses sanatkarı                                        
   1 - 80.60              Masör (spor)                                         
   3 - 80.20              Telefon santral operatörü                            
   3 - 93.10              Büro memuru (genel)                                  
   4 - 52.40              Gazete satıcısı                                      
   7 - 54.35              Kilim dokuyucu (el tezgahı-düz desen)                
   7 - 55.50              Örgücü (elle)                                        
   7 - 59.40              Ağ-file örücü (elle)                                 
   7 - 77.20              Tad bakıcı (kahve ve çay)                            
   7 - 78.60              Tad bakıcı (içki)                                    
   7 - 99.30              Şemsiye işçisi                                       
   8 - 03.60              Deri eşya montajcısı                                 
   8 - 11.50              Sandalye monte işçisi (ağaç)                         
   8 - 19.55              Ağaç mobilya cilacısı                                
   8 - 19.60              Pipo ve ağızlık imalat işçisi (ağaç)                 
   8 - 39.30              Çilingir                                             
   8 - 49.78              Metal mamuller montaj işçisi                         
   8 - 53.50              Bobinaj işçisi (elle)                                
   8 - 91.64              Cam kenarı perdahlayıcısı                            
   8 - 92.80              Çömlek ve porselen montaj işçisi                     
   9 - 10.20              Karton ve mukavva kutu imal işçisi (elle)            
   9 - 10.70              Kağıt torba ve zarf imal işçisi (makineyle)          
                                                                               
                                                                               
                                                                               
                                                                               
                                                                               
 İşin Türk Meslekler                                                           
 Sözlüğündeki Kodu       İşin Türk Meslekler Sözlüğündeki Unvanı               
 -------------------     ----------------------------------------------------- 
   9 - 26.20             Ciltci (elle)                                         
   9 - 41.80             Müzik aletleri akortcusu                              
   9 - 41.90             Diğer müzik aletleri imalat işçileri ve akortçuları   
   9 - 42.20             Sepet imal işçisi                                     
   9 - 42.30             Fırça imal işçisi (elle)                              
   9 - 42.40             Süpürge imal işçisi                                   
   9 - 42.50             Hasır mobilya işçisi                                  
   9 - 49.40             Oyuncak bebek imal işçisi                             
   9 - 49.47             Düğme imal işçisi                                     
   9 - 71.50             Ambalajcı (elle)                                      
                                                                               
                                                                               
 C - SAĞIR VE DİLSİZLERİN ÇALIŞTIRILABİLECEKLERİ İŞLER                         
                                                                               
   7 - 54.35             Kilim dokuyucu (el tezgahı)                           
   7 - 54.36             Halı dokuyucu (el tezgahı)                            
   7 - 54.75             Kumaş onarıcı                                         
   7 - 54.76             Halı onarıcı (elle)                                   
   7 - 55.20             Örgü makinesi işçisi (otomatik tezgah)                
   7 - 55.22             Tarak işçisi                                          
   7 - 55.25             Çorap örme makinesi işçisi (otomatik tezgah)          
   7 - 55.27             Çorap tarak makinesi işçisi (otomatik tezgah)         
   7 - 55.40             Örgü makinesi işçisi (el tezgahı)                     
   7 - 55.60             Tüylendirme makinesi işçisi (otomatik tezgah)         
   7 - 55.70             Örgü kontrolörü                                       
   7 - 55.75             Çorap kontrolörü                                      
   7 - 55.80             Çorap onarıcı                                         
   7 - 56.15             Mensucat beyazlatıcı                                  
   7 - 56.20             Boyacı (örgü yünü)                                    
   7 - 56.21             Boyama kazan işçisi                                   
   7 - 56.22             Kumaş boyama kazanı işçisi                            
   7 - 56.23             Asit buharı makinesi işçisi                           
   7 - 56.24             Buhar makinesi işçisi                                 
   7 - 56.25             Kumaş boyacısı                                        
   7 - 56.26             Kumaş boyama makinesi işçisi                          
   7 - 56.27             Bez boyacısı                                          
   7 - 56.30             Boyacı (giyecek)                                      
   7 - 56.35             İplik ve örgü yünü yıkama işçisi                      
   7 - 56.36             Mensucat yıkama işçisi                                
   7 - 56.37             İplik ve örgü yünü kurutucu (makinede)                
   7 - 56.38             İplik ve örgü yünü kurutucu (fırında)                 
   7 - 56.39             Kumaş kurutucu                                        
   7 - 56.40             İpek temizleyici                                      
   7 - 56.45             Yün karzonizörcü                                      
   7 - 56.50             Mensucat çektirici                                    
   7 - 56.51             Apreci                                                
   7 - 56.55             Mensucat pekleyici                                    
   7 - 56.60             Empermeablize işçisi                                  
   7 - 56.61             Merserize iplik makinesi işçisi                       
   7 - 56.62             Merserize kumaş makinesi işçisi                       
   7 - 56.65             İpek ağırlaştırıcı                                    
                                                                               
                                                                               
                                                                               
                                                                               
                                                                               
                                                                               
 İşin Türk Meslekler                                                           
 Sözlüğündeki Kodu        İşin Türk Meslekler Sözlüğündeki Unvanı              
 --------------------     -----------------------------------------------------
  7 - 56.67               Ağ germe makinesi işçisi                             
  7 - 56.68               Haşılcı                                              
  7 - 56.70               Mensucat kalandır makinesi işçisi                    
  7 - 56.71               Mensucat yakma makinesi işçisi (kumaş)               
  7 - 56.74               Mensucat tüylendirme makinesi işçisi                 
  7 - 56.75               Fırça makinesi işçisi                                
  7 - 56.76               Dik fırça işçisi                                     
  7 - 56.78               Makas makinesi işçisi                                
  7 - 56.80               Kord kadife parafinleme işçisi                       
  7 - 56.82               Kord kadife polisaj işçisi                           
  7 - 56.85               Dakatir makinesi işçisi                              
  7 - 59.20               Kordon ve şerit işçisi (elle)                        
  7 - 59.25               Kordon ve şerit işçisi (makine ile)                  
  7 - 59.27               Kaytan işçisi (makine ile)                           
  7 - 59.30               Kroşe-sürfileci (elle)                               
  7 - 59.35               Kroşe-sürfile makinesi operatörü                     
  7 - 59.40               Ağ-file örücüsü (elle)                               
  7 - 59.45               Kürk elyafı karıştırma makinesi operatörü            
  7 - 59.50               Kalıpçı (kürk keçe başlık)                           
  7 - 59.60               Kalıpçı (yün keçe başlık)                            
  7 - 59.65               Pamuk kesme makinesi işçisi                          
  7 - 59.70               Vatka makinesi işçisi                                
  7 - 59.75               Ondüle makinesi işçisi                               
  7 - 61.20               Post ve deri ayırıcısı                               
  7 - 61.25               Deri işçisi                                          
  7 - 61.30               Deri temizleme işçisi (elle)                         
  7 - 61.35               Deri temizleme işçisi (makine ile)                   
  7 - 61.40               Deri yarma işçisi                                    
  7 - 61.45               Debbağ                                               
  7 - 61.48               Mahlül hazırlama işçisi                              
  7 - 61.50               Deri ıslah işçisi                                    
  7 - 61.52               Deri germe makinesi işçisi                           
  7 - 61.54               Deri ütüleme işçisi                                  
  7 - 61.55               Deri boyama ve cilalama işçisi                       
  7 - 61.60               Deri kurutma makinesi işçisi                         
  7 - 62.20               Post ayırma işçisi                                   
  7 - 62.30               Post temizleme işçisi                                
  7 - 62.40               Post ayıklama ve traşlama isçisi                     
  7 - 62.45               Post yumuşatma işçisi                                
  7 - 62.50               Post boyama işçisi (elle)                            
  7 - 62.60               Post germe işçisi                                    
  7 - 71.20               Değirmen işçisi (hububat)                            
  7 - 71.30               Değirmen işçisi (pirinç)                             
  7 - 71.40               Değirmen işçisi (baharat)                            
  7 - 71.50               Değirmen işçisi (yağlı tohum)                        
  7 - 71.60               Değirmen işçisi (mısır)                              
  7 - 72.30               Difüzör operatörü (şeker pancarı)                    
  7 - 72.40               Karbonizasyon işçisi (şeker tasfiyesi)               
  7 - 72.50               Kristalizasyon makinesi operatörü (şeker tasfiyesi)  
  7 - 72.60               Şeker tasfiye makinesi operatörü (devamlı işleyen)   
                                                                               
                                                                               
                                                                               
                                                                               
                                                                               
İşin Türk Meslekler                                                            
Sözlüğündeki Kodu        İşin Türk Meslekler Sözlüğündeki Unvanı               
---------------------    ----------------------------------------------------- 
    7 - 72.70            Pres işçisi (küp ve kesme şeker)                      
    7 - 73.10            Kasap (genel)