|
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 29.3.1973, No:
7/6174
Dayandığı Kanunun
Tarihi : 25.8.1971, No:
1475
Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi :
9.4.1973, No:
14502
Madde 1 - Hangi işlerin ağır ve tehlikeli işlerden
sayılacağı,kadınlarla 16 yaşını doldurmuş
fakat 18 yaşını bitirmemiş çocukların,hangi çeşit ağır ve
tehlikeli işlerde çalıştırılabilecekleri bu
Tüzükte belirtilmiştir.
Madde 2 - Ağır ve tehlikeli işler,bu Tüzüğe bağlı
cetvelde gösterilmiştir.
Bu cetvelde,karşısında (K) harfi bulunmayan işlerde kadınlar ve (Ç)
harfi bulunmayan işlerde
de 16 yaşını doldurmuş fakat 18 yaşını bitirmemiş çocuklar çalıştırılmaz.
16 yaşını doldurmamış çocukların ağır ve
tehlikeli işlerde çalıştırılması yasaktır.
Şu kadar ki,ihtisas ve meslek öğrenimi veren
okulları bitirip o konudaki işi meslek edinmiş
kadınlarla 16 yaşını doldurmuş çocuklar ağır ve tehlikeli işlerde
çalıştırılabilir.
İlgili Bakanlıklarca yeterliği kabul edilen
kursları bitirip,o işi meslek edinmiş olan bu gibiler
cetvelin 35 inci sırasından 62 nci sırasına kadar (62 dahil)
belirtilen işlerde çalıştırılabilir.
Madde 3 - Ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılacak
işçiler (Kadınlar dahil) ile 16 yaşını
doldurmuş fakat 18 yaşını bitirmemiş çocukların işe girişlerinde,
işin niteliğine ve şartlarına
göre bedence bu işlere elverişli ve dayanıklı olduklarının hekim
raporu ile saptanması zorunludur.İşin devamı süresince de bu işlerde
çalıştırılmalarında bir sakınca olmadığının;16 yaşını
doldurmuş fakat 18 yaşını bitirmemiş çocuklar için en az 6 ayda
bir,diğerleri için de en az yılda bir defa hekim raporu ile saptanması
zorunludur.Bu raporlar;işyeri hekimi, işçi sağlığı
dispanserleri,bunların bulunmadığı yerlerde sırasıyla en yakın
Sosyal Sigortalar Kurumu Sağlık tesisleri ve hekimleri,sağlık ocağı,
Hükümet veya belediye doktorları tarafından verilir.
Raporlarda hangi bilgilerin bulunacağı Çalışma ve Sağlık ve
Sosyal Yardım Bakanlıklarınca birlikte saptanır.
Bir
işçinin,ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlara ait sağlık
durumu raporu olmadıkça ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılması
yasaktır.İşçilerin gerek ilk işe girişlerinde gerekse ara
muayenelerinde saptanan sağlık durumları bu rapora işlenir.
Bu
raporlar,teftişe yetkili memurların her istediğinde gösterilmek üzere
işveren veya yetkili tarafından, gizliliğine halel gelmiyecek bir
surette işlerindeki kişisel sağlık dosyalarında saklanır.
İşyeri hekimi tarafından verilen rapora itiraz
halinde, işçi en yakın Sosyal Sigortalar Kurumu Hastanesi Sağlık
Kurulunca muayeneye tabi tutulur; verilen rapor
kesindir.
İşyerinden ilişkileri kesilerek yeni bir işe
giren işçilerin bu raporları veya örnekleri yeni işveren veya
vekilinin isteği halinde o işyerine gönderilir.
Madde 4 - Kadınlar, ay hali günlerinde ağır ve
tehlikeli işlerde çalıştırılamazlar. Bu günlerin sayısı 5 gün
olarak hesap edilir. Daha fazlası için hekim raporuna göre hareket
edilir.
Ay
halinin başlangıcı işçinin ihbar
tarihidir.
Madde 5 - İşveren veya vekili, ağır ve tehlikeli
işlerde çalıştırdığı işçilerin nüfus kimlik cüzdanlarının
onaylı örneklerini saklayarak,bunları teftiş ve denetlemeye yetkili
makam ve memurların her isteyişinde göstermekle ödevlidir.
Madde 6 - Bu Tüzükte belirtilen şartlara aykırı
olarak,ağır ve tehlikeli işlerde kadın ve çocuk işçi çalıştırıldığı
veya çalışan işçinin sağlık durumu itibariyle böyle bir işte çalıştırılmamasının
gerektiği saptandığında, bunlar, çalışmaktan alıkonur.
Madde 7 - 25/8/1971 günlü ve 1475 sayılı İş
Kanununun 78 inci maddesine dayanılarak Çalışma ve Sağlık ve
Sosyal Yardım Bakanlıklarınca düzenlenen ve Danıştayca incelenmiş
olan bu Tüzük hükümleri,Resmi Gazete ile yayımı gününde yürürlüğe
girer.
Madde 8 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
16 yaşını
dol- AĞIR
VE TEHLİKELİ İŞLERE AİT
CETVEL
durmuş
fakat
18 yaşını
bitirmemiş
çocukların
çalıştırıla-
Kadınların
bilecekleri
çalıştırılabile-
işler
cekleri işler
----------------
----------------
Arama ve sondaj işleri
:
---
--- 1 -Kömür,petrol,tabii
gaz, su,her çeşit
maden filizleri ve minarelleri arama ve
her çeşit sondaj işleri,(Bu işlerin yal-
nız yer üstünde yapılan yardımcı hizmet-
lerinde kadın ve çocuk çalıştırılabilir.)
Kömür,petrol,tabii gaz,su maden filizleri
ve mineralleri ile taş,toprak,kum ve ben-
zeri maddelerin çıkarılması ve üretimi
işleri.
---
--- 2- Kömür,petrol,tabii
gaz,su,her çeşit
maden filizleri minarelleri ile taş,top-
rak,kum ve benzeri maddelerin çıkartılması
ve üretimi ve bu işlerin yapılmasında ta-
mamlayıcı nitelikte olan kırma,yıkama,zen-
ginleştirme,taşıma,depolama ve benzeri iş-
ler. (Elle yapılan basit ayıklama işlerin-
de kadın çalıştırılabilir.)
Metalürji Sanayii ile ilgili işler :
-
- 3 - Demir ve demirden
başka metallerin ve me-
talsilerin filiz ve minerallerinden itiba-
ren pirometalürjisel,kimyasal,elektrolitik
usüllerle üretimi işleri ve bunlarla ilgi-
li işler.
-
- 4 - Demir ve demirden
başka metallerin ve me-
talsilerin eritilmesi,saflaştırılması,ala-
şımlarının üretimi ve bu maksatlarla yapı-
lan her çeşit işler.
-
- 5 - Demir,çelik
ve alaşımlarının,demirden baş-
ka metal ve alaşımlarının,metalsi ve ala-
şımlarının her çeşit döküm (adi döküm,pres
döküm gibi) ve haddeleme,presleme suretiy-
le sıcak ve soğuk olarak standard şekil-
lendirilmeleri işleri.
-
- 6 - Demir,çelik ve
alaşımlarına,demirden başka
metal ve alaşımlarına,metalsi ve alaşımla-
rına (Külçe veya takoz halinde veya şekil-
lendirilmiş olanlarına) uygulanan ısı iş-
leri. (Tav,su verme ve benzeri işlemler.)
-
- 7 - Kükürtün eritme
yoluyla üretimi,öğütülme-
si,ambalajı ve depolanması ve bunlarla il-
gili işler.
Taş ve Toprak Sanayii ile ilgili işler :
-
- 8 - Taş ocaklarında
her çeşit taşın çıkartıl-
ması ve işlenmesi işleri. (Kırma,kesme,
taşıma,yontma,öğütme,cilalama ve benzeri
işler dahil,süs ve hatıra eşyası
yapımında kullanılan taşların işlenmesi
işleri hariç)
-
- 9 - Çimento fabrikalarında;taş
ocaklarında di-
namitleme,konkasör ve yağcılığı,konkasöre
vagon devirme ve monitör havai hat yağcı-
lığı,ekskavatör işleri ile çimento üreti-
minde kalker silosu,kalsinatör,klinker
elevatörü,ambalaj,gezer vinç,kaynak,sant-
ralda ocakçılık ve külcülük,ocak ve fırın
duvarcılığı ve tamirciliği,yükleme ve bo-
şaltma,su kulesi,baca ve boya tamiri,gezer
vinç yolları,kanalizasyon ve bakım işleri.
-
- 10 - Kireç ve alçı
taşının yakılması ve bunları
öğütme ve eleme işleri.
Ç
K 11 - Toprağın pişirilmesi
suretiyle imal olunan
kiremit,tuğla,ateş tuğlası,boru,pota,künk
ve benzeri inşaat ve mimari malzeme işleri.
Ç
K
12 - Çanak,çömlek,çini,fayans,porselen ve sera-
mik imaline ait işler.
Ç
K 13 - Cam,şişe,optik
ve benzeri malzeme fabrika
ve imalathanelerinde üretime ilişkin işler.
-
- 14 - 11,12 ve 13
numaralı bentlerde belirtilen
işlerden fırın işleri ile silis tozları sa-
çan işler.
Metal ve Metalden Mamul Eşya Sanayii ile
ilgili işler
:
-
- 15 - Ağır saç
levhaları bağlama,perçinleme ve
presleme işleri ile kalafat işleri,kara,
deniz ve hava taşıtlarının tamir veya ima-
linde kullanılan malzemenin özellikleri
itibariyle bir kişi tarafından idare edile-
meyen işler.
-
- 16 - Gemi inşaat ve
tamiratında iskele,dik-
me ve kızak işleri ile vinçler,işçi iskele-
leri, bumbalar, direkler, demir ve zincirler
vesair teçhizata ait işler.
-
- 17 - İskeleler,şarpantlar,köprüler,motörler,maki-
nalar ve kazanlar imali ve bunların fabrika
tecrübeleri ve montajları işleri.
Ç
K 18 - Demir tel ve çubuktan
malzeme imalatı işle-
ri. (Çivi,zincir,vida
vb.gibi)
-
- 19 - Demiri ısıtıp döğerek şekillendirme
veya
presleme suretiyle çeşitli eşya imali işleri
-
- 20 - Soğuk demircilik ve her çeşit
kaynak işleri.
(Oksijen,elektrik,punta ve dikiş kaynağı iş-
leri
gibi)
-
- 21 - Bakır,pirinç,alüminyum
malzemeden eşya ima-
latı işleri, (Mutfak ve ev eşyası ile süs
eşyası imalatında kadın ve çocuk çalıştırı-
labilir.)
-
- 22 - Kurşun kaynak işleri,seri
ve devamlı lehim
işleri. (Radyo,televizyon,elektrik ve elekt-
ronik cihazların imalinde ve onarımında ya-
pılan seri ve devamlı lehim işlerinde kadın
çalıştırılabilir.)
-
23 - Font,çelik ve diğer madenleri ve alaşımları-
nı eritip potalara dökmek suretiyle çeşitli
parça eşya imali işleri.
-
- 24 - 10 Kg. aşan tornacılık;
tesviyecilik ve taş-
lama işleri.
-
- 25 - Her türlü madeni kablo
imali,çelik tel ve
çelik şerit soğuk haddeleme,bıçak ve emsali
demir eşya imali işleri.
-
K 26 - Muharrik kuvvetle işleyen
tam otomatik soğuk
şekillendirme tezgahlarında yapılan işler.
-
- 27 - Metal yüzeylerde yapılan,mekanik
ve kimyasal
temizlik işleri ile elektroliz
yolu
ile yapılan koruyucu kaplama (Nikelaj,kromaj
ve kadmiyum kaplama vb.) sıcak daldırma yolu
ile yapılan koruyucu kaplama (Kurşun,kalay,
çinko vb.) çeşitli
kimyasal maddelerle yapı-
lan diğer koruyucu kaplama (fosfatlama,elok-
sal vb.) ve emaye işleri.
Ağaç ve tahta işleri ve bunlardan mamul eşya
sanayii ile ilgili işler.
-
- 28 - Muharrik kuvvetle çalışan
her türlü testere-
ler ile kesici,yontucu,soyucu,delici makina-
lar ve hızarlarla yapılan işler.
Ç
K 29 - Kurutma işleri ile yapıştırma,kontraplak,
kontrtabla ve suni tahta imali işleri.
Yapı İşleri
:
-
- 30 -
Bina,duvar,set,baraj,yol,demiryolu inşaası
ve tamiri işleri. (Yardımcı işlerde çocuk
çalıştırılabilir.)
-
- 31 - Havai hat,tünel,köprü,iskele,liman,dalgakı-
ran,kanalizasyon,lağım,kuyu,kanal ve benzer-
leri yerüstü ve yeraltı su üstü ve su altı
inşaatı ve tamiratı işleri ile tazyikli hava
ile temel inşaat ve yıkım işleri.
-
- 32 - Kireç,beton,asfalt ve
benzerleri gibi yapı
malzeme ve maddeleri ihzar ve tatbikatına ait işler
-
- 33 - Asbest tozları ile yapılan
her çeşit imala-
tın (Dam tecrit malzemesi,çimento ve asbest
esaslı borular,kauçuklu ve plastikli yer dö-
şemeleri imali gibi.) asbest hazırlama ve
hamur yapma işleri.(Hamurun şekillendirilmiş
ve bu suretle zararlı etkisi giderilmiş ka-
demelerinde kadın ve çocuk çalıştırılabilir)
-
- 34 - Toprak kazma,yarma ve
doldurma işleri.
Kimya sanayi ile ilgili işler
:
-
- 35 - Klorür asidi,sülfat
asidi,nitrat asidi ve
benzeri her çeşit tahriş edici ve yakıcı
asitler ile sodyum ve potasyum hidroksit,
amonyak gibi alkalilerin üretimi ve bun-
larla yapılan işler.
-
- 36 -
Aldehitler,ketonlar,eterler,karbon sül-
für,analin,alkoller,solventler,tinerler,
triklor-etilen ve benzerleri gibi uçucu
ve parlayıcı maddelerin imali ve bunlarla
yapılan işler.
-
- 37 - Ham petrol ve katranların
distilasyonu,
bitum,madeni yağlar ve her türlü akarya-
kıt ve rafinasyon işleri. (Maddelerin kü-
çük mikyaslarda yağlama,silme işleri gibi
kullanılmasına ilişkin işlerde kadın ve
çocuklar çalıştırılabilir.)
-
- 38 - Odun ve kömürlerin gazlaştırılmaları,kok-
laştırılmaları ve bunlardan elde edilen
bitum,katran gibi ara ve art ürünlerin
distilasyonu işleri.
-
- 39 - Hava gazı,yer gazı,bio gaz ve
asetilen
üretimi işleri.
-
- 40 - Asfalt ile dam tecrit maddeleri ve
yağla-
maya özgü olup petrol tasfiyehanelerinde
elde edilemeyen sıvı ve katı yağların
imali işleri.
-
- 41 - Her türlü patlayıcı madde ve mühimmatın
imali,depolanması ve nakli işleri.
-
- 42 - Her türlü zehirli gazların ve
harb gazla-
rının üretimi kullanılması depolanması ve
nakli işleri.
-
- 43 - Aktif kömürlerin diğer aktif
maddelerin
ve çeşitli kimyasal maddelerin emprenyas-
yon işleri.
-
- 44 - Her türlü patlayıcı maddenin
kullanıl-
dığı işler ile toz ve gaz maskeleri,koruyucu
başlık ve elbiseler kullanılması zorunlu bu-
lunan işler.
-
- 45 - Piroteknik malzemesi hazırlama ve
imali iş-
leri (Aydınlatma ve işaret fişekleri,havai
fişekler şenlik maytabları,tabanca mantarı
benzerleri.)
-
- 46 - Kibrit imaline ait işler.
(Kimyasal maddelerin karıştırılması,hamur
yapma ve kurutma işleri dışındaki işlerde
kadın ve çocuk çalıştırılabilir.)
-
- 47 - Her türlü organik ve anorganik
zehirli veya
tahriş edici maddelerle boya ve vernik imali
ve bunlardan meydana gelen zehirli ve tahriş
edici boyaların kullanılması işleri.
-
- 48 - Kimyasal gübrelerin istihsali ve
istihzarı
işleri.
-
- 49 - Sellulozik boya imali işleri.
-
- 50 - Sellüloit imali ve lak nitrosellülozu
ile
yapılan çeşitli kimyasal maddelerin imali
işleri.
-
- 51 - Ensektisit,rodentisit ve tarımsal
mücadele
ilaçları istihsali ve istihzarı işleri.
-
- 52 - Flor,klor,brom,iyot üretimi ve
bunların mu-
harriş türevlerinin imali işleri.
-
- 53 - Organik ve anorganik pigmentlerin
imali iş-
leri.
-
- 54 - İnsan sağlığına zarar verici
kimyasal madde-
lerin yükleme boşaltma ve nakli işleri.
-
- 55 - Akümülatör imali ve seri olarak
akümülatör-
lerin bakım ve şarj işleri.
-
K 56 - Uyuşturucu maddelerin imali işleri.
Ç
K 57 - Bitkisel ve hayvansal yağların üretimi
ve
bunlardan yapılan maddelerin
imaline
ilişkin işler. (Karbon sülfür gibi parlayıcı
veya tahriş edici
solventlerle yapılan prine
ve benzeri yağlı maddelerden ekstraksiyon
yolu ile yağ üretimi işlerinde ekstraksiyon
kademelerinde kadın ve çocuk çalıştırılamaz.)
-
- 58 - Suni lifler ve diğer sentetik lifler
ile
plastik maddelerin imali işleri.
-
- 59 - Tabakhaneler ile her çeşit deri fabrika
ve
imalathanelerinde tabaklama,nakil ve depolama işleri
-
- 60 - Ham kürkleri işleme ve boyama işleri.
-
K 61 - Kauçuk ve lastik sanayiinde,lastik
hamurunun
hazırlanmasından her çeşit şekillendirilmiş
mamul yapımına kadar bütün işler. (Lastik ha-
murunun hazırlanmasında kadın çalıştırılamaz)
Ç
K 62 -
Plastik maddelerin şekillendirilmesi ve plas-
tik eşya imali işleri. (Bu tip imalatta mey-
dana gelen ara veya ana mamul bir kişi tara-
fından idare edilemiyecek büyüklük ve ağır-
lıkta ise bu işlerde kadın ve çocuk çalıştı-
rılamaz.)
İplik ve Dokuma Sanayii ile ilgili işler:
Ç
K 63
- Çırçır fabrikalarındaki işler.
_
K 64 - Pamuk keten,yün,ipek,paçavra ve
benzerleri
temizleme ve harman işleri ile bunların dö-
küntülerini ayırma ve didikleme işleri.
-
K 65 - Pamuk,keten,yün ipek ve benzerleriyle
bunla-
rın döküntülerini hallaç,haşıl,tarak ve kola-
lama tezgahlarında yapılan işler.
Ç
K 66 - Pamuk,keten,yün,ipek ve benzerleriyle
bunla-
rın döküntülerinin hallaç,tarak ve kolalama
tezgahlarından bölme ile ayrıl-
mış ve fenni iklim ve aspirasyon tesisatı
olan iplikhane ve dokuma hazırlama işleri.
-
K 67 - Her türlü ilkel ve mamul
maddelerin boyan-
ması,gazlanması ve ağartılması işleri.
-
- 68 - Suni ipek imalinde hazırlama ve üretme
işleri
-
K 69 - Tafta,vernikli veya su geçmez
bezler ve mu-
şamba imali işleri.
-
K 70 - Kıl mensucat,her türlü keçe ve
aba imali işleri
Kağıt ve sellüloz Sanayii ile ilgili işler.
Ç
K 71 - Kağıt hamuru ve odun hamuru üretimi
işleri.
Ç
K 72 - Sellüloz üretimi işleri.
-
- 73 - Kağıt ve sellüloz üretiminde
klor,hipoklo-
rit,kükürt dioksit,hiposulfit gibi tahriş
edici ve zararlı
maddelerin üretimi ile çö-
zeltilerinin hazırlanması,kullanılması ve
geri kazanılması işleri.
-
K 74 - Seri olarak otomatik makinalarla kağıt,kar-
ton,mukavva imali işleri.
Gıda ve içki sanayi ile ilgili işler.
Ç
K 75 - Zahire depolarındaki işler ile un
ve çeltik
fabrikalarındaki işler.
-
- 76 - Ekmek ve maya fırın ve fabrikalarındaki
ha-
zırlama ve imale ait işler.
-
- 77 - Mezbaha işleri,sakadat atelye ve
fabrikala-
rındaki işler.
Ç
K 78
- Balıkhane işleri.
-
- 79 - Soğuk hava depolarındaki işler.
-
- 80 - Tuzlalarda su içinde çalışma işleri
ile tuz
doldurma ve hamallık işleri.
Ç
K 81 - Şeker fabrikalarında hazırlama
ve üretime ait işler
-
K 82 - Alkol ve her türlü alkollü
içkilerin imali işleri
Tütün sanayi ile ilgili işler.
-
- 83 - Balyaların depolara taşınması
işleri.
-
- 84 - İmalathane ve depolardaki
aktarma işleri.
-
K 85 - Sigara imalathane ve
fabrikalarında yaprak
tütün rutubetlendirme daireleri,ayırma ve
temizleme makineleri,tütün filtreleri işleri
-
K 86 - Tütün harman ve kıyımhane
işleri.
Enerji üretimi,nakli ve dağıtımı ile ilgili işler.
-
- 87 - Buhar,gaz vesair muharrik
kuvvet üretimiy-
le ilgili işler.
-
- 88 - Elektriğin üretimi,nakli ve
dağıtımı işle-
ri ile akümülatör dairelerinde yapılan her türlü işler
-
- 89 - Hareket halinde bulunan
makine,motor ve
aksamı ile transmisyon tertibatının yağ-
lanması,tamiri ve temizlenmesi gibi işler.
Nakliye ve benzeri işler:
-
- 90 - (Değişik: 12/5/1991-91/1546
K.) Araçsız
olarak yirmibeş kilodan, elli kiloya ka-
dar (elli kilo dahil) ağırlık taşıma, bo-
şaltma ve yükleme işleri.
-
- 91 - El arabası gibi araçlarla
elli kilodan yu-
karı ağırlık taşıma,boşaltma ve yükleme işleri
-
- 92 - Üç ve dört tekerlekli ve
pedallı arabalar-
la altmış kilodan yukarı ağırlık taşıma,
boşaltma ve yükleme işleri.
-
- 93 - En çok %10 rampalı yerlerde
vagonetlerle
300 kilodan yukarı ağırlık taşıma,boşaltma
ve yükleme işleri.
Ç
K 94 - Çuvallama,fıçılama,istifleme
ve benzeri işler
-
K 95 - İnsan ve eşya taşımaya
özgü taşıt araçla-
rında pilotluk,kaptanlık,şöförlük ve bun-
lara yardımcılık işleri.
-
K 96 - Her türlü taşıt araçlarında
makinistlik,
arabacılık,frencilik,makascılık ve bunlara
|