Hayat Boyu Eğitim ve Sendikal Bilinç

Konfederasyonumuz, 9. Olağan Genel Kurulunda almış olduğu kararların gereği olarak, geçtiğimiz dört yıl içerisinde ekonomide, siyasette ve sosyal hayatta yaşanan hızlı değişim ve dönüşüme ayak uydurmak için, evrensel bilgiyi alan ve yeniden üreten, ürettiklerini üyeleri ile paylaşan bir yapıda sendikacılık  profili çizmiştir.

 ‘Emek Hareketi. Bilgiyi ve Ortak Aklı Birleştirmeli”

Konfederasyonumuz Genel Başkanı Salim Uslu, 4-5 Temmuz 2003 tarihleri arasında Ankara’da AB Türkiye Sendikal Koordinasyon Komisyonu tarafından ETUC ile işbirliğinde yapılan ‘Türkiye’de Sendikal Hareketin Çoğulculuğu ve Farklılığı’ konulu uluslar arası bir AB- TR Sendikal Koordinasyon Komisyonu tarafınadn ETUC ile yapılan seminerde yaptığı konuşmada, Konfederasyonumuzun, değişen dünyaya ve global emek hareketine uyum noktasındaki konfederal dönüşümü açıklarken, Türkiye’deki sendikal yapının her türlü aidiyet ve komplekslerini bir kenara iterek, vizyonlarını, misyonlarını, bilgi ve birikimlerini birleştirerek ortak aklı hakim kılmaları gerektiğine dikkat çekmiştir.

 Dünyadaki sendikal yapılarda ciddi değişim ve dönüşümler gözlenmekte olduğuna dikkat çeken Genel Başkan Uslu, Ülkemizdeki sendikal yapının bu değişime duyarsız kalmaması gerektiğine vurgu yapmıştır. Şu bir gerçektir ki,  artık dünyadaki sorunlar lokal değil, bölgesel ve hatta kitlesel bir yapıdadır. Bu nedenler bizler sendikalar olarak aklımızla bilgimizi, duygularımızla sezgilerimizi birleştirmeliyiz.

Gelişmişlik Ölçütü, Bilgi, Patent ve Projelerdir

Üretim, istihdam, pazarlama ve tüketim anlayışındaki hızlı ve köklü değişiklikler, yeniliklere uyum sağlamak için eğitimi daha da bir zorunlu kılmaktadır. Dünya ölçeğinde artık ülkelerin gelişmişlik düzeyleri belirlenirken, sahip oldukları askeri ve ekonomik güç bir yana, bilgi, pantent ve telif hakları ile ön plana gelmektedirler. Globalleşen dünyada bilgilin üretimi ve uygulaması anlamında, emek hareketi, projeli yaşamı ve projelerle gelişmeyi ön planda tutmaktadır. Dünya projeli hayatı ve gelişmeyi kayda almaktadır.

Hak-İş Konfederasyonu olarak, çalışanların eğitilmesi ve bu konudaki yayınların hazırlanması bir yana, değişen sendikacılık anlayışında çalışanlara mesleki eğitimin verilmesinin gerektiğine inanıyoruz. Genel Başkan Salim Uslu’nun de ifade ettiği gibi,  HAK-İŞ Konfederasyonu, mesleki eğitimini sürekli yenileyen bir çalışanın, sürekli kendisini yenileyen ve mesleki eğitimini sürdüren bir çalışanın, kendisine olan öz güveninin artacağına inanmaktadır.

Bunun yanında değişen sendikal anlayışta çalışanların bireysel olarak çalışanların, bundan böyle sendikalarından, hukuksal destek, sağlık ve güvenlik, çocuk kreşleri, sosyal aktiviteler gibi bireysel beklentiler içerisinde olduğuna inanıyoruz.

Üye sendikalarımızın daha çok sektörleri ile ilgili gerçekleştirdikleri eğitim seminerleri, paneller, toplantı ve workshop (atelye) çalışmalarına ek olarak, Hak-İş Konfederasyonu, geçtiğimiz dört içinde yayınlamış olduğu Antoloji ve strateji kitapları ile Türk demokrasi ve sosyal hayatındaki haklı yerini perçinlemiştir.

HAK-İŞ’in Antoloji ve Strateji Serileri

Antoloji ve Strateji serilerinin ilki olan Haklar ve Özgürlükler Antolojisi’nde M.Ö. 2500’lü yıllardaki Hammurabi Kanunlarından, Tanzimat Fermanına, Hz. Muhammed’in Veda Hutbesi’nden Tanzimat Fermanına kadar ve hatta 2000 yılında yayınlanan Binyıl Sözleşmesini de içerisine alan 900 sayfalık dev eserin mevcudu yoğun talep karşısında bitmiş, genişletilmiş ikinci baskısı hazırlanmaktadır.

Serinin ikinci eseri; Yolsuzlukla Mücadele Stratejisi :Ülkemizdeki ekonomik ve sosyal sıkıntıların en önemli nedenlerinden olan Yolsuzlukla mücadele konusunda, ülkemizde çalışma yapacakların ilk başvuracakları kaynak kitaplardan birisi olan Yolsuzlukla Mücadele Stratejisi adlı yine konusunda iddialı bir çalışmadır. Bu kitapta yolsuzluğun kaynağı olarak gösterilen siyasal yozlaşma ve etik değerlerin zaafi karşısındaki verilen mücadeleleri içeren uluslar arası bildirge ve kararlar 700 sayfayı aşan kitapta derli toplu olarak ele alınmaktadır.

Serinin üçüncü eseri; Yoksullukla Mücadele Stratejisi: Yolsuzluğun sonuçlarından birisi olan Yoksulluk da ülkemizin olduğu kadar tüm dünyanın en önemli gündem maddesidir. Bu konuda da ciddi ve iddialı bir çalışma olan Yoksullukla Mücadele Stratejisi’ni Türk sosyal hayatına sunmuş olmanın haklı gururunu HAK-İŞ olarak yaşamaktayız. 1000 sayfayı aşkın söz konusu çalışmada, uluslar arası belgesel ve ulusal düzeydeki gelir adaletsizlikleri ve bunların giderilmesi konusunda evrensel değerler, mücadele yöntem ve ölçütleri yer almaktadır.

HAK-İŞ’in Antoloji ve strateji serisindeki dev eserler, ülkemizdeki bilimsel çalışmalara, TBMM çalışmalarına ve uluslar arası bilimsel çalışmalarda kullanılan önemli başvuru kaynağı olarak değerlendirilmektedir.

Sosyo-Kültürel  İçerikli Eğitim Çalışmalarımız

Klasik ücret sendikacılığı yapmayan Konfederasyonumuz, İş sağlığı ve Güvenliği konusunda, Van, İskenderun ve İstanbul’daki eğitim seminerlerimiz gerçekleştirilmiştir.

İnsan Hakları, Haklar ve Özgürlükleri konusunda Adana, Ankara ve İstanbul’da eğitim seminerleri düzenledik.

Ülkemizde yeni tartışılmaya başlanan Ombudsmanlık kurumu hakkında Doç. Dr. Zakir Avşar’ın önemli eseri Hak-İş Eğitim yayınları serisinde Türk siyasal hayatına kazandırılmıştır.

 Çalışan Çocuklar konusunda Hak-İş’in Gaziantep’te gerçekleştirdiği alan araştırmasının sonuçları bilimsel bir toplantı ile yine Gaziantep’te katılımcılarla paylaşıldı. Bu konuda Hak-İş’in Sakarya’da gerçekleştirdiği Pilot Bölge Araştırması ‘Sanayide Çalışan Çocuklar Raporu” adı altında yayınlanmıştır.

Yine ayrıca sokakta çalışan çocuklar konusunda ILO, Milli Eğitim Bakanlığı, HAK-İŞ, TÜRK-İŞ ve DİSK’in ortak çalışması olan ‘Sokakta Çalışan Çocukların Eğitime Yönlendirilmesi” projesi kapsamında, Bursa, Diyarbakır, Gaziantep, Adana, Çanakkale, Edirne ve Çorum’daki çalışmalarla sokakta çalışan yüzlerce çocuk yatılı bölge okullarına yerleştirildi. Bu konuda “Sokaktan Okula” adlı çalışma raporu yayınlanarak, ilgili tüm taraflara sunulmuştur.

Kadın emeğinin istismarına karşı büyük mücadele veren Konfederasyonumuz bu konuda Kayseri, Ankara ve İstanbul’daki bilimsel etkinliklerine hız vererek devam etmiştir. Çalışan Kadınlar, Çevre, Tüketici Hakları gibi önemli konularda bir dizi eğitim seminerleri, paneller, konferans ve açık oturumları söz konusu olmuştur. Bu konuda en çarpıcı yayın olarak Hak-İş’e bağlı Öz Gıda-İş Sendikası’na üye fındık işçisi kadınların 1992 yılı sonunda tüm Karadeniz Bölgesi ve devamında Ankara’da gerçekleştirdikleri bir ayı aşan eylemleri “Fındık Çiçek Açınca” adlı eserle yayın hayatımıza kazandırılmıştır.

Ayrıca aynı konuda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın sekreteryasında oluşturulan ‘Çalışma Hayatında Kadın” adlı komisyon çalışmalarına aktif olarak destek veren Konfederasyonumuz, ülkemizdeki ücretli olarak çalışan, ücretsiz aile işçisi ve ev hanımı olan kadınlarımızla ilgili olarak bir dizi projeler hazırlamaktadır.

AB Eğitimi ve Ortak Yayınlar

AB’ye üye olma sürecindeki Türkiye’deki sendikal örgütlenme, çalışma hayatı ve örgütlülük konusunda AB normları konusunda demokrasi ve sendikal eğitimin önemi tartışılmazdır.

Hak-İş, üyesi olduğu ETUC’un Türkiye’deki sendikal eğitime yönelik belirlenen Meda Fonu çerçevesindeki sendikal eğitim çalışmaları geçtiğimiz dört yılda yoğun bir şekilde devam etmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Birliği’nin bir anlaşması gereği olarak, Avrupa Sendikalar Konfederasyonu (ETUC), HAK-İŞ ve DİSK ve KESK’in ortaklaşa düzenlediği eğitim seminerleri çerçevesinde 2002 yılında sendikaların Genel Merkez yöneticileri ve uzmanlarının eğitimine ağırlık verilmiştir. Bu çerçevede Konfederasyonumuz ve bağlı sendikaların genel yönetim kurulu ve başkanlar kurulu üyeleri, AB’nin tarihsel gelişimi, karar ve direktifleri, Avrupa Sosyal Modeli ve Sosyal Politikaları Sosyal Diyalog ile Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri konusunda eğitime tabi tutulmuştur.

Bu proje kapsamında doğrudan HAK-İŞ’in kurum içi eğitimleri de yapılmıştır. 2002 yılında AB eğitimi konusunda ise, 17 Nisan 2003  tarihinde  Ankara Kızılcahamam’da,  19 Nisan  tarihinde Bursa’da ve son olarak da  3 Mayıs 2003 tarihinde Elazığ’da olmak üzere düzenlenen 3 ayrı bölgesel eğitim seminerlerinde Konfederasyonumuza bağlı sendikaların tüm yurt genelindeki şube başkanı ve yönetim kurulu üyelerine AB eğitim semineri düzenlenmiştir.

Bu bölge eğitim çalışmaları doğrultusunda, 17-21 Haziran 2003 tarihleri arasında Ankara Kızılcahamam’da düzenlenen eğitim seminerine katılan 150’yi aşkın Hak-İş üyesi sendikacıya konularında uzman akademisyenler AB-Türkiye İlişkileri, AB  Sosyal Politikaları, AB Ekonomisi ve Gümrük Birliği, Katılım Ortaklığı ve Ulusal Programlar ile Türkiye’nin AB Karşısındaki Konumu ve Kimliği hakkında ayrıntılı açıklamalarda bulundular. Sözkonusu eğitim seminerine ilişkin çalışmalar bir kongre yayını olarak hazırlanacaktır.

Avrupa Birliği’ne üyelik süreci yaşayan ülkemizdeki AB’deki sosyal politika ve sendikal örgütlenmeye ilişkin derli toplu yayın bulmanın güçlüğü ortadadır. Bu eksikliğin giderilmesi adına, Hak-İş’in de içerisinde aktif olarakyer aldığı Türkiye-AB Sendikal Koordinasyon Komisyonu’nun Türkiye AB ilişkileri konusundaki gerçekleştirdiği yayınlar şunlardır;

- Avrupa Birliği’nde Sosyal Politika / Prof. Dr. Mesut GÜLMEZ

- Avrupa Birliği ve Sosyal Partnerler / Osman Yıldız (Editör)

- Avrupa Birliği’nde İstihdam, Eğitim ve Meslek Eğitim / Dr. Ramazan Ünlü

- Esnek Çalışma İlişkilerinde Yasallık Arayışları İş Yasası Tasarısı ve AB Normları / Sempozyum (12-13 Mayıs 2003).

Komisyonun diğer konulardaki yayınları yıl sonuna kadar hizmete sunulacaktır.

Türk Demokrasi Vakfı AB Eğitimi

Türk Demokrasi Vakfı, 14-18 Ekim tarihleri arasında Ankara’da sendikacılara yönelik olarak AB hakkında ve AB-Türkiye ilişkileri konularında uluslar arası bir eğtim düzenlemiştir. Eğitime Hak-İş Şube Başkanları yoğun olarak katılmışlardır. Seminerde Genel Başkan Danışmanı Osman Yıldız AB üyeliğinin etkileri ve sonuçları hakkında bir sunuş yapmıştır.

İsveç Sendikal Okul Deneyimi Semineri

HAK-İŞ, DİSK ve KESK, İsveç Konfederasyonları olan LO ve TLO ile birlikte 12-13 Ağustos 2003 tarihleri arasında İstanbul’da ortak bir eğitim semineri yapılmıştır. Seminerin konusu Türkiye’de olmayan, ancak Avrupa’nın birçok ülkesinde olan sendikal okul konusu olmuştur. İsveç’in sendikal eğitimde Sendikal Okul deneyimi seminer aracılığı ile Türk sendikacılara aktarılmıştır.

Seminerin hazırlığı olarak yine HAK-İŞ, DİSK ve KESK temsilcileri (Genel Başkan Danışmanı Osman Yıldız) İsveç’te LO ve TLO’nun düzenlediği Türkiye’de Sendikal Hareketin Durumu konulu bir seminere katılmışlardır.

İsveç sendikaları ile önümüzdeki süreçte benzer eğitim programlarının düzenlenmesi de öngörülmüştür.

Sendikalarımızın Yayınları

Hak-İş üye sendikalarımızın sektörlerine ve ulusal çalışma hayatımıza ilişkin yayınlarını şu şekilde sıralayabiliriz.:

Öz Çelik-İş Sendikası ve Kardemir Özelleştirmesi / İşçi Rehberi / İş Mevzuatı / Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Sosyal İş Müfettişlerinin İş Doyumu / Sendikal Hareket Yeni Misyon Arayışları / İsdemir Gerçeği / 4857 Sayılı İş Yasası / Çelik-İş Dergisi.

Hizmet-İş Sendikası Gazetesi / Yerel Yönetimlerde Yeniden Yapılandırma / Çalışma Hayatında 2000’lerin Öncesi ve Sonrası / Sendikal Profilden Türkiye Gerçekleri / Enflasyon Gerçeği / Güçlü Ekonomiye Program Engeli / Küresel Sömürünün Motoru; IMF / Anakent’e Bakış

Öz Gıda-İş Gazetesi / Fındık Çiçek Açınca.

Öz İplik-İş Sendikası Gazetesi / Emeği Dokuyanlar / Sendikacılık Sivil Toplum ve Yeni Duruşlar.

Mevzuat Eğitimi ve Hak-İş

Konfederasyonumuz, 4857 Sayılı İş Yasası başta olmak üzere 2821 Sayılı Sendikalar Yasası, 2822 Sayılı Grev ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunları ile birlikte, çalışma hayatımızı yakından ilgilendiren diğer kanunlar hakkında üyelerine verdiği eğitim seminerleri ve yayınları ile yol göstermektedir.

4857 Sayılı İş Yasası’nın daha mürekkebi bile kurumadan Konfederasyonumuz 17 Haziran 2003 tarihinde Ankara Kızılcahamam’da düzenlediği eğitim seminerinde Prof. Dr. Erol Taymaz, Prof. Dr. Ercan Akyiğit, İŞKUR Genel Müdürü Dr. Necdet Kenar ve Çalışma Genel Müdür Yrd. Cengiz Delibaş ile birlikte Konfederasyonumuz Genel Başkanı Salim Uslu’dan oluşan panelistler tarafından iş yasanı en ince ayrıntısına kadar ele alınmıştır. Anılan eğitim semineri de bir yayın olarak Türk çalışma hayatına kazandırılacaktır.

Yeni İş yasası konusunda Çelik-İş Sendikamız, 2003 yılında yayınladığı “4857 Sayılı İş Kanunu” adlı yayını ile çalışma hayatımıza katkı sağlamıştır. Aynı sendikamız, 2000 yılında da “İşçi Rehberi” adlı mevzuat derlemesini yayınlamıştı.

Bilgi Toplumu, İnterneti Etkin Kullanım ve Hak-İş

Uluslar arası bilginin paylaşıldığı internet ortamında yerini alan Hak-İş Konfederasyonu ve bağlı sendikalarımız, hızlı ve yoğun bilgi trafiğinde başat rol üstlenmeyi sürdürmektedir. Konfederasyonumuzun internet adresi; http://www.hakis.ogr.tr’ dir. İnternet sitemizde Konfederasyonumuza ait bilgilerin yanı sıra aktüel haber hattı ve başta konfederasyonumuz olmak üzere sendikalar ve Türk çalışma hayatını yakından ilgilendiren haber ve yeni gelişmeler ilgili internet adresimizde yer almaktadır.

Bunun yanında yine aynı adreste çalışma hayatını yakından ilgilendiren mevzuat bölümü de mevcuttur. Konfederasyonumuza bağlı sendikalarımızın internet adresleri ve elektronik postaları ile birlikte sendikalarımız hakkında bilgilere ulaşılabilmektedir.

Konfederasyonumuz ve bağlı sendikalarımızın eğitim çalışmaları, eylemleri ve diğer tüm sendikal etkinliklerine ilişkin yoğun bir video görüntü ve fotoğraf, ve basılı eser arşivine sahip olan Hak-İş Görüntüleme Merkezi ve kütüphanesi, salt sendikal yaşama değil, akademisyen ve araştırmacıların da sık sık başvurdukları bir merkez olma işlevini sürdürmektedir.