AB ile müzakere süreci geliştikçe bir şeyi daha net görüyoruz ki; sosyal haklar genişletilmeden Türkiye’nin AB üyeliği hayaldir.

13-14 Temmuz 2006 tarihlerinde Kayseri’de düzenlenen Türkiye-AB 21. KİK (Karma İstişare Komitesi) Toplantısı’nda bir kez daha görülmüştür ki, Türkiye’nin AB üyelik müzakerelerinde, daha çok sendikal örgütlenme, grev ve sendikal hakları ‘öncelikli konu’ dur.

Toplantıda Hollanda’lı raportör Tom Etty, sunduğu raporda, Türkiye’nin sendikal mevzuatında, ILO’nun 87 ve 98 Sayılı Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi’ne aykırı birçok unsurların barındığına işaret etmiştir.

Cenevre’de yapılan ILO 95. Çalışma Konferansı’nda da sözkonusu sendikal düzenlemelere ilişkin herhangi bir gelişmenin olmadığı konusunda vurgular yapılmıştır. Zaten, 3 Ekim tarihli Müzakere Çerçeve Belgesi, 2005 yılı Katılım Ortaklığı Belgesi ve İlerleme Raporlarında Türkiye’nin eksikliklerinin altı daha net çizgilerle çizilmişti.

AB müktesebatının Sosyal Politika ve İstihdam başlıklı 19. bölümünde yapılan tanıtıcı ve ayrıntılı tarama toplantılarında da ülkemizde sendikal örgütlenme ve toplu pazarlık hakları, ikili ve üçlü sosyal diyalog mekanizmalarının oluşturulması ve bunların demokratik temsil ve katılıma uygun şekilde etkin işletilmesi, kadınlara fırsat eşitliğinin sağlanması ve ayrımcılığın önlenmesi gibi konularda mevzuat ve uygulama açısından eksiklikler somut olarak ortaya çıkmıştır.

ilki 6 Şubat 2002’de yayınlanan ve bugüne kadar sayısı dokuza ulaşan  “AB’ye Uyum Paket”leri, üyelik sürecinde önemli kilometre taşlarını oluşturmaktadır.

Uyum paketleri sürecinde Türkiye’nin ‘Sosyal Paket’e ihtiyacı olduğunu söylemiş ve AB üyelik sürecinde sosyal mevzuatın uyumunun önemine işaret etmişizdir. Kayseri’deki 21. KİK toplantısı, bizi bir kez daha haklı çıkarmıştır.

Türkiye’nin AB üyeliğine salt ekonomik veya siyasal bir proje bakmak eksiktir. Bize göre AB daha çok sosyal bir projedir. Çalışanların ekonomik ve sosyal hakları, iş sağlığı ve güvenliği, asgari sosyal destek, sosyal yardım ve fonlar Sosyal Avrupa’nın önemli gerekçeleridir. Bu hali ile AB, ‘Sosyal Avrupa’ diye tanımlanabilir.

Hazırlanacak yeni bir AB Uyum Paketi, sosyal içerikli olmalıdır. AB üyelik müzakerelerinde ‘Sendikal ve Sosyal Haklar’ Türkiye’nin yumuşak karnı olarak önümüze gelecektir.

ILO’nun tespitlerine göre Türkiye’nin sendikalar, grev ve toplu sözleşmeler, kamu sendikacılığı ve bir takım diğer konulara ilişkin onun üzerinde temel noktada büyük eksiklikleri var. Sendikalara getirilen kısıtlamalar, grev yasakları, sendikacıların yurtdışına çıkışları ve yabancı konuk kabullerindeki bilgi verme zorunlulukları gibi bir dizi sorunlar bulunmaktadır.

Sendikalar Yasası, Grev ve Toplu Sözleşme Yasa tasarılarının geniş sosyal taraflarca, sakin ve telaşsız, bir ortamda, tartışılmalıdır.

AB – TR KİK olarak, ILO’nun Türk çalışma mevzuatına ilişkin temel itirazlarını, her kurum kendi önceliklerini öne alarak, hemen her platformda bunları dile getirmeye devam edeceğiz.

Eğer siz, üzerinizdeki defoyu gidermez, eksiği tamamlamazsanız, her zaman birileri bunlara işaret edecektir. Eksiğimizi söyleyene değil, düzeltmediğimiz için kendimize kızmalıyız.